کوروش مرادیان  - به اعتقاد بعضی از پژوهشگران، قلمروی که هم اکنون مردم آسیای مرکزی در آن به زندگی می کنند در گذشته مکان اصلی سکونت مردم آریایی بوده است.

و این امر موجب گسترش چشمگیر سنت ها و آیین های نوروزی در میان مردم این منطقه شده است.

کلمه: در حالی که تنها چند روز از اقدام مجمع عمومی سازمان ملل متحد در معرفی “نوروز” به عنوان یک مناسبت جهانی با ریشه ایرانی می گذرد، رسانه های دولتی ترکیه با پوشش گسترده این خبر مدعی شدند که این عید متعلق به ترکها بوده است!

به گزارش سایت ایران بالکان(ایربا)، رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه با انتشار گزارشی در این خصوص نوشت: “نوروز، عید باستانی ترک ها و مردم منطقه با پیشنهاد کشورهای ترکیه، آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان،
قرقیزستان، تاجیکستان، افغانستان و ایران در سازمان ملل به عنوان “روز بین المللی نوروز” به ثبت رسید.”

این رسانه ترک زبان با اشاره به حمایت آلبانی، هندوستان و مقدونیه از این طرح، تاکید کرده است که ثبت نوروز به عنوان یکی از مناسبت های جهانی در سازمان ملل متحد با “همت ترکیه” و البته تلاش برخی کشورهای منطقه صورت گرفته است!

رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه در ادامه گزارش خود می افزاید: نماینده دائم آذربایجان در سازمان ملل و نماینده ایران در آن سازمان به هنگام معرفی قطعنامه مربوطه به ایراد سخنرانی درباره نوروز پرداختند.

این رسانه دولتی کشور ترکیه در بخش دیگری از گزارش خود نوروز را عیدی باستانی معرفی کرده که ریشه در تاریخ دور و دراز ترک ها دارد و افزوده است: روز اول بهار یا نوروز که در زبان ترکی ارگنه گون یا ارگنه کن نیز نامیده می شود توسط ملت ترک در سراسر جهان به عنوان یک عید باستانی که ریشه در تاریخ دور و دراز آنها دارد، گرامی داشته می شود.

گزارش مذکور که گویا تلاش کرده کمترین اشاره را به ایران و اهمیت نوروز برای ایرانیان و ایرانی بودن این عید باستانی داشته باشد، اینگونه پایان می یابد: این عید علاوه بر کشورهای ترک زبان ترکیه، ترکمنستان، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان و نیز برخی جمهوری های خودمختار و جوامع ترک، توسط سایر ملیت های منطقه نیز گرامی داشته می شود!

بر اساس گزارش منابع خبری، مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تازگی “نوروز” را به عنوان یک مناسبت جهانی “با ریشه ایرانی” به رسمیت شناخته است.

در هفتاد و یکمین نشست شصت و چهارمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد که بعداز ظهر روز سه شنبه ۲۳ فوریه( ۴ اسفند) در مقر این سازمان در نیویورک برگزار و با تصویب قطعنامه ای عید نوروز به رسمیت شناخته شد.

در خبر منتشرشده از سوی سازمان ملل متحد درباره اهمیت نوروز آمده است: ” نوروز برای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، آغاز سال نو است و بیش از سه هزار سال است که درمناطقی از بالکان، منطقه دریای سیاه، قفقاز، آسیای مرکزی و خاورمیانه و نقاط دیگری از جهان جشن گرفته می شود.”

بر اساس این خبر، متن این پیشنهاد به وسیله نماینده آذربایجان مطرح شد و در ادامه این نشست نماینده ایران شعری از مولوی درباره تولد دوباره زمین و انسان در نوروز خواند.

در متن منتشر شده از سوی سازمان ملل از نوروز به عنوان روزی برای دعوت مردم به درک متقابل و گفت و گوی فرهنگ ها نام برده شد.

با تصویب سازمان ملل متحد از این پس همه کشورهای عضو این سازمان باید در تقویم های رسمی شان روز۲۱ مارس را به عنوان نوروز ثبت کنند و برای حفظ و توسعه فرهنگ و سنت های آن تلاش کنند.

پیشتر سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) نوروز را در فهرست میراث فرهنگی معنوی بشر قرار داده بود.

آنگونه که بی.بی.سی گزارش داده یکی از کشورهایی که در ثبت جهانی نوروز همکاری کرده ازبکستان است که جمعیت زیادی از این کشور از جمله در سمرقند و بخارا به زبان فارسی صحبت می کنند و دارای پیوند های قوی و مشترک فرهنگی با کشورهای منطقه از جمله ایران است.

به اعتقاد بعضی از پژوهشگران، قلمروی که هم اکنون مردم آسیای مرکزی در آن به زندگی می کنند در گذشته مکان اصلی سکونت مردم آریایی بوده و این امر موجب گسترش چشمگیر سنت ها و آیین های نوروزی در میان مردم این منطقه شده است.

در آن سوی آسیای مرکزی و قفقاز یعنی در کشورهای ترکیه و عراق هم کردهای این دو کشور نیز نوروز را جشن بزرگ خود می دانند و آن را گرامی می دارند.

عید نوروز در بعضی ازکشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان تعطیل رسمی است و جشن گرفته می شود.

در سال های اخیر برگزاری نوروز جنبه جهانی تری به خود گرفته و برخی از شهرهای اروپایی نیز آن را به رسمیت شناخته اند.

تلاش ترکیه برای انحصار این عید باستانی طی سال های اخیر در حالی جدی تر شده که بر اساس منابع مستند تاریخی و ادبی، پیدایش نوروز به دوران نخستین پادشاهان ایرانی نسبت داده شده است.

هر چند که منشا و زمان پیدایش نوروز، به درستی معلوم نیست اما در برخی از متن های کهن ایران ازجمله شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری، جمشید و در برخی دیگر از متن ها، کیومرث به‌عنوان پایه‌گذار نوروز معرفی شده است. همچنین در برخی از روایت‌ها، از اشو زرتشت به‌عنوان بنیان‌گذار نوروز نام برده شده است.

 پدیدآوری نوروز در شاهنامه، بدین گونه روایت شده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان، دستور داد تا در آنجا برای او تختی بگذارند و خودش با تاجی زرین بر روی تخت نشست. با رسیدن نور خورشید به تاج زرین او، جهان نورانی شد و مردم شادمانی کردند و آن روز را روز نو نامیدند.