صفحه اول | تماس با ما | تالار گفتگو | دفترچه پیشنهاد و نظرات شما | ارسال بدوست
صفحه اول همازور arrow مقاله هاي ديني - فرهنگي arrow جشنها arrow جشن شب چله یا جشن زایش مهر
۰۳ مهر ۱۴۰۱
 
 
منوی اصلی
صفحه اول همازور
اخبار رسانه های خبري ایران
گالری تصاویر
اوستاي ورهرام يشت
ارسال كارت پستال
بازيهاي آنلاين
118 كل كشور
بایگانی اخبار تارنماي
مقاله هاي ديني - فرهنگي
( وبلاگ نویسی ) دست نوشته های اعضا
نشریه و روزنامه هاي کشور ايران
خبرنامه داخلي انجمن‌هاي زرتشتي
تعرفه آگهي
شماره حساب براي ياري دهندگان
جشنواره فروش اینترنت پرسرعت ADSL2 های وب
آخرین نوشته ها
اسامی نامزدهای انتخابات دهمین دوره‌ی مجلس
جشن شب چله 94 کالیفرنیا
هیات رییسه انتخابات گردش 21 انجمن زرتشتیان کوچه بیوک
کارگاه نقاشی خلاق در خانه فرهنگ وهنر زرتشتیان تهران
پروانه فعالیت گردش 43 انجمن زرتشتیان تهران صادرشد
ونداد غیبی قهرمان تنیس زیر۱۴سال کرمان
گزینش هیات اجرایی زرتشتیان اصفهان برای انتخابات مجلس
جشن شب چله کرج در سال 94
شب چله‌ی زرتشتیان اصفهان در سال 94
جشن شب چله اله آباد در سال 94
امتحان هماهنگ دینی سال 94 درکرج
مسابقات طناب کشی و دارت درجام 11 رستم
تصاویر ونتایج هفته ششم جام 11 رستم
فرخوان در انتخابات گردش 21 انجمن زرتشتیان کوچه بیوک
فراخوان در جشن شب چله 94 یانش وران مانتره
گزارش تصویری از پیک نیک همازوری دبیرستانیهای یزد
نخستین فعالیت گروهی گردش ۲۱ انجمن زرتشتیان کرمان
فراخوان در جشن چله و آیین درگذشت اشوزرتشت 94 اله آباد
همازوری در سرایش اوستای آبزور در اتشکده تهران
نتایج هفته پنجم و جدول رده بندی جام 11 رستم
هیات رئیسه گردش دهم انجمن زرتشتیان نصرت آباد
رییس کمیسیون‌های گردش 43 انجمن زرتشتیان تهران
هیات رییسه گردش 11 انجمن زرتشتیان خرمشاه گزینش شدند
نتایج هفته چهارم جام رستم و جدول رده بندی
پیش‌پوستر پانزدهمین دوره‌ی جام وهمن منتشر شد
تصاویری از مسابقه آشپزی دبیرستانیها در یزد
نمایشگاه کارهای دستی سازمان زنان در پاییز 94
نمایشگاه هنر و بازیافت برگزار میشود
نسخه الکترونیکی زندگی‌نامه آزاده زرتشتی منتشر شد
گزارش تصویری هفته سوم یازدهمین دوره جام رستم
دیدارنمایندگان اقلیت‌های دینی باآیت‌الله جوادی آملی
هیات رییسه گردش 43 انجمن زرتشتیان تهران گزینش شدند
برابري ديه‌ي مرد و زن از هر دين و آيين
پروانه‌ی انجمن زرتشتیان تهران در حال صادر شدن
فراخوان در نخستین جشنواره عکس زرتشتیان
دومین دوره المپیاد ورزشی در آموزشگاه‌های دخترانه‌ی ت
١٤عنوان كتاب الکترونیک رايگان در «طاقچه»
جایگزین سالن بجای ساختمان نیمه‌کاره مارکار تهران پارس
هموندان گردش یازده انجمن زرتشتیان خرمشاه
گزارش تصویری هفته دوم یازدهمین دوره جام رستم
گزارش دومین دوره جام تخته نرد بانو خوبیار کرمان
فراخوان در کلاس آموزشی تنیس روی میز باشگاه یزد
اشتاد ایزد و آبانماه 94 در آدریان تهران
اسامی نامزدهای گردش یازده انجمن زرتشتیان خرمشاه
سالروز بازگشايی خانه زرتشتیان اصفهان در سال 94
گزارش تصویری شاه ورهرام ایزد تهران در آبان 94
گزارش تصویری هفته نخست یازدهمین دوره جام رستم
آین گهنبار درآموزشگاه دخترانه مارکار یزد
قرعه کشی و برنامه کامل یازدهمین دوره فوتسال جام رستم
هیات ریسه گردش پنجم انجمن زرتشتیان اصفهان
گزارش تصویری جشن معرفی دانشجویان زرتشتی سال 94 یزد
داستان کوتاه و آموزنده ولی واقعي کانون شادی
جشن آبانگان دبستان دخترانه مارکار یزد در سال 94
جشن معرفی دانشجویان 94 انجمن یانش وران مانتره
هیات رئیسه گردش 11 انجمن زرتشتیان تفت و توابع مقیم تهران
گزارش روز جهانی کودک یزد در سال 94
ساخت دهکده گردشگری در روستای زرتشتی‌نشین یزد
درخت چنار زيارتگاه پير سبز در فهرست میراث ملی
رونمایی از کارت اعتباری و سیم‌کارت گردشگری
شاپور بازاده ديپلم افتخار و جايزه بهترين فيلم راکسب کر
داستان کوتاه و اموزنده : استخدام مدیر
بیست و چهارمین همایش نشست انجمن های زرتشتی ایران
راه‌اندازي تارنماي بازديد مجازي ميراث جهاني ايران
پیام شادباش انجمن و نهادهای زرتشتی ایران در نوروز 94
فلسفه نوروز و آیین آن
جشن نیكوكاری و داد و دهش در فرهنگ زرتشتیان
ايرانيان شادترين مردمان جهان بودند
بينش زرتشت بر عليه خشونت
چرا دروغ در جامعه ما رواج یافته است؟!
هموندان گردش 4 انجمن زرتشتیان مزرعه کلانتر
راز جوان نگهداشتن مغز
کار ، کوشش و آبادانی در آیین زرتشت
قـدرت کلمـات را دسـت کـم نگیـریم
چگونه چند وظـیفه ای نباشیـم؟
ماجرای آفرینش سرود ای ایران
نيكي در دين اشو زرتشت
تفاوت ادبیات گاتهایی با ادبیات توحیدی
پیام نافذ اشوزرتشت ، پیامبر بزرگ آریایی
مفهوم سرنوشت در جهان بيني زرتشتي
اصالت یاری و کمک رسانی در جهان بینی گاتایی
کیش زرتشتی،بنیاد و ریشه ی نخستین «حقوق بشر»
نکته دینی کلیدی مهم، در رابطه با سدره پوشی
تاثیرگذار ی نوشته های شما
اجراي آيين گواه گيري و ثبت ازدواج زرتشتیان
گاتها، سرزمين كشف‌ناشده‌اي، رها از مطلق‌گويي‌ها
احوال شخصيه زرتشتیان
آزاد انديشی در دین زرتشت
زرتشت؛ پایه‌گذار موسیقی مذهبی
سخن اشوزرتشت با پروردگار
اوستا در زندگي ما
کورش نیکنام و سپنتا نیکنام از ادامه‌ی راه بازماندند

 شب چله را جشن مي گيريم نه براي درازاي تاريكيش بلكه براي آغاز روشنيش     جشن شب چله یا جشن زایش مهر

منوچهر ارغواني - در گاهنامه‌ی ايرانی روز يكم دی ماه به نام جشن ديگان و شب پيش از آن به نام جشن شب چله نام گذاری شده است.

 

شب چله یا جشن زایش مهر، درازترین شب سال و شب زاده شدن دوباره‌ی خور {خورشید} و آغاز واره‌ی (فصل) زمستان و آغاز دگرگشت (انقلاب) زمستانی است، که یادگاری چندین هزار ساله و ارزشمند از نیاکان فرهیخته‌ی ما به شمار می‌آید.

 

 ایرانیان باستان هزاران سال پیش دریافتند که گاه‌شماری بر پایه‌ی ماه {سال قمری} نمی‌تواند گاه‌شماری درستی باشد، پس گاه‌شماری خود را بر پایه‌ی ويهِچ {در پهلوی به حركت ستارگان ويهِچ گويند.} خور {خورشید} بنا نهادند.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

ایشان رهروی خور {خورشید} را در آبام‌های (برج‌های) آسمان اندازه‌گیری کردند و برای هر آبامی نام ویژه گذاشتند و دریافتند که در آغاز پاییز و بهار روز و شب برابر است پَن (ليكن) آغاز تابستان برابر با بلندترین روز و آغاز زمستان برابر با بلندترین شب سال است. سپس آنان گاه‌شماری خود را بر پایه‌ی چهل روز یا چله گذاشتند و سال را  به 9  چله {ماه} بخش كرند. سپس در زمان داریوش بزرگ این چهل روز به سی روز كاهش یافت و دوازده ماه پدید آمد که سنجیده‌ترین گاه‌شماری جهان و هم‌آهنگ ‌ترین با نهاد (طبیعت) است که در اينجا شب چله برابر با دگرگشت (انقلاب) زمستانی است.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

از این رو زمستان به دو چله کوچک و بزرگ بخش می‌شود. چله بزرگ از یكم دی ماه تا 10 بهمن ماه است و چله کوچک از 10 بهمن ماه تا 20 اسپند ماه {يا سپند ماه} است که جشن چله، شب نخست چله بزرگ است.

 یادآوری می‌شود كه در فرهنگ ایران همیشه شماره‌ی چهل مانند شماره‌های هفت و دوازده، سپند (مقدس) بوده است. واژه‌های چله نشستن، چل چلی و در تبرستان واژه‌های پیرا چله،‌ گرما چله نشانه‌ی ارجمندی این مَر (عدد) در فرهنگ ایرانی است.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

پس، از دیدگاه اخترشناسی شب چله بلندترین شب سال است، و روزها کم کم بلند و شب ها کوتاه می شوند و آغاز روشنایی است، از همین روی ایرانیان این شب را شب زایش شید (نور) نامیدند که در افسانه‌‌های ایران باستان شب زایش مهر در سپهر است و ماه به دلدادگی مهر این شب را به دراز‌ترین دیدار خود با خور {خورشید} دگرگون می‌كند که جشن پیدایش مهر است.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

جشن زایش مهر جشنی آریایی است كه همراه با كیش مهر از ایران به روم و بسیاری دیگر از کشورها رفت. شب چله برابر با 21 دسامبر كنونی، زاد روز فرشته‌ی مهر و نخستین روز سال نو به شمار می‌آمده است. در این روز جشن زایش مهر برگزار می‌شد. چهارسد سال پس از زایش عیسی مسیح، کلیسا جشن زایش مهر را به جای زاد روز عیسی پذیرفت، زیرا زمان درست زایش عیسی مسیح آشكار نبود ولی در پی لغزش شمارگری، این روز به 25 دسامبر {كریسمس} جابجا شد.

از این رو است که تا امروز بابا نوئل با جامه‌ و کلاه مُغان ايرانی نمایان می‌شود که رنگ سرخ برگرفته از زایش مهر و روشنایی در این روز است.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

درخت سرو یا كاج و ستاره‌ی بالای آن هم یادگاری از کیش مهر و فرهنگ ایرانی است. درسده‌ی هیجدهم "نوتران" آلمانى با پیروی از درخت شب چله‌ی ایرانیان، درخت كریسمس را به نماد آذینی شب زادروز عیسی مسیح در آورد. ایرانیان باستان در شب چله درخت سبزى را همانند سرو آذین می بستند كه نشانه‌ی سبزى همیشگى باشد، به مانك (یعنى) روز زایش وآفرینش مهر.

یهودیان ایرانى ساكن كشورهاى دیگر نیز شب چله را با نام جشنواره‌ی درخت (فستیوال درخت) جشن مى گیرند.

این جشن در روسیه نیز از دیر باز با آیین ویژه‌ای برگزار می شده است و هنوز در میان روستاییان برگزار می‌شود.

 جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

 

واژه‌ی "دئو" در اوستايی و سانسكریت به مانك (معنی) روشنایی است كه در پارسی نو به دی دگرگون شده است كه هم ريشه با Day در انگلیسی و  Diدر فرانسوی به مانك روز و روشنایی است.

واژه‌ی " دئوشو" اوستایی به مانك (معنی) دادار، آفریدگار یا اورمزد كه همه نام خداوند است و در اوستا بیشتر به جای واژه‌ی اهورامزدا به كار رفته شده است. از همین روی نام این ماه را "دی" نامیدند چون "دی" نام آفریننده است، كه سپس به آفریننده‌ی شید (نور) نامی شد. که "شو" برابر با همان "شيد" در پارسی است كه به تازی "نور" گويند است.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

 

شيد (نور) و روشن كردن آتش در آتشكده‌ها نزد ايرانيان تنها نماينده‌ی پاكی و روشنايی روان و نیکی بوده است كه سپس همين نماد شيد (نور) از آيين ايرانی به ديگر آيين رفته و در همه‌ی دين‌ها همچو شايورد شيد (هاله‌ی نور) و افروختن شماله (شمع) و... نمايان گرديده است. خنده دار اينجا است كه همانانی كه اين نماد را از ما گرفتند به ما انگ آتش پرستی زدند.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

 

در ماه دی چهار بار جشن دیگان در روزهای اورمزد، دی به آذر، دی به مهر و دی بدین برگزار می شود، كه از همه والا تر جشن روز اورمزد است. این روز در ایران باستان كه نخستین جشن دیگان است به نام "اورمزد و دی ماه خرم روز" یا جشن دیگان نامیده شده است. زرتشتیان همچنین این روز را چیرگی روشنایی بر تاریکی یا پیروزی اهورامزدا بر اهریمن به شمار می آورند.

 

در این روز پادشاه هان، فرمانروایان و استانداران دیدار همگانی با مردم می داشتند.

 

می ستاییم مهر را

آنکه از آسمان بر فراز برجی پهن

با هزاران چشم بر ایرانیان می نگرد

نگاهبان زورمندی که هرگز خواب به چشم او راه نیابد

آن که مردمان را از نیاز و دشواری برهاند

"اوستا - مهر یشت"

 

ایرانیان باستان همواره شیفته‌ی شادی و جشن بوده‌اند و این جشن‌ها را با روشنایی و شید (نور) می آراستند. آنان خور {خورشید} را نماد نیکی می‌دانستند و در جشن‌هایشان آن را ستایش می‌کردند. در درازترین و تیره‌ترین شب سال، ستایش خور نماد دیگری می یابد. مردمان سرزمین ایران با بیدار ماندن، چشم به راه بر‌آمدن خور و سپیده دم می‌نشستند تا آن را ستایش کنند.

 

جشن شب چله یا جشن زایش مهر و یا شب یلدا

 

در این شب خانواده های ایرانی پیرامون كت (کرسی) یا هیمه سوز (شومینه) گرد هم می آیند و میوه هایی مانند انار "نماد میوه ایرانی"، هندوانه آجیل لَرك و شیرینی می چینند و همه تا پاسی از شب، این شب را با داستان سرایی و شادی و خرمی می گذرانند. یادآوری می‌شود سرخی انار و هندوانه نشان روشنایی و زایش مهر است. همچنين انار نماد ميوه‌ی ايرانی است.

شب چله تون فرخنده باد،

 

ایدون باد،

   

خورشيد: به مانكSun light  است، خور برابر با Sun و شيد برابر با Light است. كه در پارسی به نادرستی به خود خور گويند.

 ياد‌آوری می‌شود كه واژه‌ای یلدا سُریانی و به مانك (معنی) زایش است.

 

 استفاده کلمه شب چله بجای شب یلدا ( جشن شب چله خجسته باد )

 

 

 

نظرات
فریدون2
نوشته شده توسط مهمان فعال 2014-12-21 05:19:55
درود بر منوچهر عزیز واقعا عالی بود
کیامرز افشاری..
نوشته شده توسط مهمان فعال 2014-12-20 23:47:09
بیاریاهورامزدا 
جشن دیکان وشب چله "شب زایش وتازش نوراهورایی براهرمن حهل وتاریکی برتمامی بهدینان جهان پیروان راه (اشا)مبارک وپایداربماناد. 
دستینه ای بس پرمایه پژوهنده همه سونگروآموزنده است  
درودوسپاس برمنچهرگرام 
تاجهان برقراراست "اهورامزدامهراهورایی-آرامش -شادی وتندرستی برنیکان وپاکان (بهدینان )جهان ارزانی بداراد.ایدون باد 
 
نوشته شده توسط مهمان فعال 2013-12-24 14:30:14
خیلی خیلی گزارش دلنشینی بود. خیلی ممنونم آقار ارغوانی
فرح
نوشته شده توسط مهمان فعال 2013-12-24 07:52:52
صدها هزاران درود برشمابهدین عزیزم هم آیینم هم رزمم،سپنته آرمی تی تورادرود شادزیوی دیرزیوشنی ، چه زیبا وچه نیکو آیین های ارزشمند نیاکانمان رابازگو کردید ما ایرانیان همه جشن های مان را می ستاییم وگرامی میداریم جشنهای دیگان برشما وهمه ایرانیان ایدون باد، خجسته و فرخنده باد
فریال
نوشته شده توسط مهمان فعال 2013-12-23 09:44:24
مطلب بسیار زیبا و قشنگی بود باورکنید تمامی مطالب آنرا برای اولین بار بود که مطالعه میکردم و برام جالب بود/از آقای ارغوانی به خاطر تهیه این نوشته ی زیبا ممنون و ازخدای بزرگ برای ایشان و تمامی ایرانیان سلامتی و شادی و شادابی آرزو میکنم که نه فقط در شب یلدا بلکه تمای روزها و شبهایشان سرشار از صمیمیت و تندرستی باشه

ارائه نظرات مختص اعضاي سايت ميباشد.
لطفا ثبت نام كرده و لاگين كنيد.

اندرز آدرباد ماراسپند

راد مرد را مزن .

همازور منتظر نظرات و پیشنهادات سازنده شما عزيزان مي باشد

شما خواننده محترم همازور  مقيم در ساير نقاط كشور و حتي ساكن در اقصي نقاط  جهان ميتوانيد براي درج دست نوشته ها و اسناد خود در قالب هاي خبر، گزارش ، مفاله ، مصاحبه ، قطعات ادبي ، خاطره ، عكس ، و... با نام خود و بدون هيچ گونه تغييري در سايت همازور اقدام كنيد و به همين سادگي همگان را مطلع سازيد . 


همازور بیم همازور هما اشوبیم

همازور از تمام شهرهای ایران همفکر و همراه می پذیرد


تبلیغات ویژه

تورهای آزانس شرکت دلتابان

تعرفه اینترنت پرسرعت ADSL2 های وب  

فرتوری از نگارخانه
ورود به پنل ارسال پیام کوتاه
 ورود به پنل ارسال انبوه پیامک 
همیار همازور باشید
ياري به  تارنماي  خبري  همازور
نیازمندیهای جامعه
اسلاید تصاویر
باشندگان در تارنمای
حاضرين 81387 ميهمانان حاضر
آمار تارنماي
اعضاء: 1223
اخبار: 5586
لينكها: 0
بازديد كننده گان: 75264858
 
Top!
Top!